Dalland ræktunarbú

Jörðin Dalland í Mosfellsbæ liggur í um 15 km fjarlægð frá miðbæ Reykjavíkur. Árið 1975 fluttum við, Gunnar B. Dungal og Þórdís Alda Sigurðardóttir að Dallandi og höfum allt frá árinu 1977  stundað þar hrossarækt, trjárækt og uppgræðslu lands. Hrossaræktin fór hægt af stað, eða úr einu til tveimur fæddum folöldum á ári, í um fimmtán þegar mest var.Í dag eru að fæðast um 7-8 folöld á ári.

Dalland auk nærliggjandi Búrfellslands, sem tilheyrir búinu, telur um 400 hektara lands og hefur mikil uppgræðsla átt sér stað á þessum jörðum um árabil. Margar tegundir trjáa hafa verið gróðursettar í tugþúsundatali um landareignina, bæði til skjóls og yndisauka. Jörðin er fjölbreytileg, allt frá fellshlíðum og þýfðum mýrum niður í gróin beitarhólf sem eru víða umlukin trjábeltum . Má segja að jörðin sé tilvalin fyrir hrossabú t.d. auðvelt að nágast þjálfunarhross í beitarhólfum og margar reið-og rekstrarleiðir að finna.

Lýsa frá Efri Rotum undir Eyjafjöllum , Vaka frá Dýrfinnustöðum í Skagafirði og Gróska Sauðárkróki voru fyrstu aðkeyptu hryssurnar sem notaðar voru til undaneldis. Margar af þeim hryssum sem nú eru í Dallandsræktuninni eru út frá þessum hryssum. Lýsa eignaðist tvær hryssur sem hafa skilað mörgum hrossum inn í hrossaræktina okkar.(Hún var einnig móðir Orms). Þetta eru þær Kráka og Dúkkulísa og voru þær báðar afar farsælar ræktunarhryssur . Dúkkulísa fékk heiðursverðlaun fyrir afkvæmi sín á LM. árið 2006. Kráka átti Kötlu sem eignaðist nokkrar góðar hryssur sem fóru í fyrstu verðlaun; Eldborgu, Klöpp, Orku og Fjöður, nokkrar þeirra eru nú í folaldseignum í Dallandi og norður í Héraðsdal í Skagafirði. Snemma keyptum við Grósku af Sveini Guðmundsyni á Sauðárkróki .Gróska  var dóttir Feykis frá Hafsteinsstöðum og Gnóttar frá Sauðárkróki. Hún eignaðist aðeins tvö afkvæmi, Hörpu og Gnótt . Harpa var undan Anga frá Laugarvatni.Hún fórst ung að árum og eignaðist  4 afkvæmi þar á meðal keppnishryssuna Hrefnu frá Dallandi.  Gnótt f. 1992  undan Orra frá Þúfu var lengi ein aðal hryssan í Dallandsræktuninni. Dætur Gnóttar er Huginsdóttirin Gróska  a.e. 8.20,og klárhryssan Mánadís f. 2011 ae. 8,11, undan Kráki frá Blesastöðum hafa nú tekið við af móður sinni sem ræktunarhryssur . Rjóð frá Sigurjóni Jónassyni frá Syðra Skörðugili áttum við um tíma ,en dóttir hennar er 1.v. hryssan Fljóð frá Dallandi (Safírsdóttir) sem er móðir Jófríðar og Foldu, báðar hátt dæmdar 1. v hryssur . Jófríður var seld til Svíþjóðar og síðan til Noregs 2018 . Folda er nú í Danmörku. Von frá Skarði (dóttir Atla frá Skörðugili) var lengi notuð í ræktuninni. Hún vart.d. móðir keppnishestsins Vonanda frá Dallandi og fleiri ágætra hrossa. Hrynjandadóttirin Katarína var keypt veturgömul af Kirkjubæjarbúinu og er ennþá í folaldseignum hjá búinu. Hátíð frá Dallandi sem var undan Sýslu frá Dallandi og Kveik frá Miðsitju er nú fallin en synir hennar tveir sem sýndir voru í kynbótadómi eru Hvatur frá Dallandi a.e. í kynbótadómi 8.40 (nú í Austurríki), Þóroddssonur með 8.40 a.e. og Hákon frá Dallandi , Álfssonur ( nú geldingur) fékk 8.02 a.e. 

Árið 2013 er önnur og þriðja kynslóð Dallandshryssna í folaldseignum en af eldri ræktunarhryssum eru nú fallnar frá þær; Lýsa, Gróska, Vaka, Dagrún, Stór- Stjarna, Lukka, Gerpla, Harpa, Kórund, Kúnígúnd, Dúkkulísa, Kráka, Dalla,Hugmynd,Katla, Orka, Hátíð, Dýrleif. Enn eru til hjá okkur nokkur afkvæmi sumra þessara hryssna.

Nokku atriði um árangur Dallandshrossa .

Árið 2020 fór Konfúsíus sonur Grósku frá Dallandi og Konserts frá Hofi  í kynbótadóm og fékk í aðaleinkunn 8,39 í fl.5 vetra stóðhesta .

Árið 2020 fékk Hófsóley dóttir Orku frá Dallandi og Spuna frá Vesturkoti  8.28 í kynbótadómi.

Árið 2018 var stóðhesturinn Glúmur frá Dallandi efstur í fl 7. v.og eldri stóðhesta á Landsmótinu í Reykjavík. Hann er með 8.67 í byggingareinkunn og 8.90 fyrir hæfileika = 8.81 aðaleinkunn. Þetta er einstakur hestur hvað varðar geðslag , auk þess er fyljunarhlutfall hans afbragðs gott. Glúmur er undan Glym frá Flekkudal og hryssunni Orku . Orka var dóttir Orra frá Þúfu og Kötlu frá Dallandi.

Hvatur frá Dallandi undan Hátíð frá Dallandi og Þóroddi frá Þóroddsstöðum fékk 8.40 í aðaleinkunn, og var sýndur á Landsmóti í Víðidal 2012. Hann er nú staðsettur í Austurríki.

Hákon frá Dallandi, undan Hátíð og Álfi frá Selfossi fór í 8.02 í kynbótadómi. Sýndur á Landsmóti á Hólum í fl.unglinga. 

Gumi frá Dallandi, stóðhestur, sem seldur var til Svíþjóðar, undan Gnótt og Aroni frá Strandarhöfði fór í 8.31 í aðaleinkun í kynbótadómi 2010. Varð hann efstur þar í landi í hópi fimm vetra fjórgangs stóðhesta .

Glans undan Gnótt frá Dallandi og Blæ frá Hesti,nú stóðhestur í Austurríki er með 8.24 í byggingardómi, fjórgangshestur, 7.86 ae. í kynbótadómi.

Frá Dallandi hafa komið 33 fyrstu verðlauna hross. ( eftir nýjustu talningu - 2020) Auk þess voru 4 hryssur keyptar, þær Von ( keypt sem folald), Lýsa, Katarína og Una ( allar tamdar í Dal) sem einnig fóru í fyrstu verðlaun. Nokkur af þessum 33 Dallandshrossum sem fóru í 1. verðlaun eru staðsett erlendis svo sem hryssurnar Gullborg,( Svíþjóð ) Eldborg ( Austurríki) og Jófríður nú í Noregi, stóðhesturinn Gumi staðsettur í Svíþjóð.  Jófríður frá Dallandi , var hæst dæmda 6. vetra hryssan í Svíþjóð árið 2013, með 8.37 í a.e. Jófríður var um tíma, árið 2012, hæst dæmda 5 vetra íslenskra hryssna í heimi fékk þá 8.39. Dúkkulísa frá Dallandi hlaut heiðursverðlaun á Landsmóti hestamanna árið 2006. Hennar afkomendur í ræktuninni eru Orradóttirin Hetja, Huginsdóttirin Hríma, Sveins Hervarsdóttirin Duna, auk þess var Svartsdóttirin og skeiðhryssan Dalla undan Dúkkulísu og er ennþá á búinu einn hestur,Forkur, sem er undan Döllu og Kolfinnssyninum Klóki ( 2020) .

Þekktustu keppnishestar sem komið hafa úr ræktuninni eru eflaust; Gæðingurinn Ormur frá Dallandi undan Lýsu og Orra sigraði A fl. á Landsmóti árið 2000. Ormur fékk 10 fyrir vilja. Hann varð einnig 3. í A fl . á Landsmóti á Melgerðismelum 1998, þá 6 vetra gamall. Knapi : Atli Guðmundsson.

Síðan er það töltarinn mikli Nátthrafn frá Dallandi, undan Snörp frá Varmalæk, og Kjarki frá Egilsstöðum. Nátthrafn sigraði ístöltið í Reykjavík, ,,Þeir allra sterkustu '' í þrígang og hann hefur unnið ýmsa glæsta sigra á keppnisvellinum með gríðarlega háum einkunum. t.d. 10 fyrir hægt tölt. Knapi hans var Halldór Guðjónsson.

  Um fleiri tíur í einkunn fyrir Dallandshross má til gamans geta að Katla frá Dallandi fékk í einkunn 10 fyrir hófa.

Dalla sem var undan Dúkkulísu og Svarti frá Unalæk varð Íslandsmeistari í 250 m. skeiði 2007.

Vonandi undan Von frá Skarði og Hrynjanda frá Hrepphólum, keppti með góðum árangri á ýmsum stórmótum, þar á meðal Landsmóti. ( sjá undir keppnishross, undir Dalur hestamiðstöð) . Hrefna frá Dallandi var farsælt íþróttakeppnishross á Íslandi um margra ára skeið.

Hríma frá Dallandi var hæst dæmda 4ra vetra hryssa yfir landið árið 2005. Mörg önnur hross úr Dallandsræktuninni hafa náð fínum árangri bæði í kynbótadómum og keppni en verða ekki talin upp sérstaklega hér. 

Alltaf hefur verið lögð mikil áhersla á að nota úrvals stóðhesta sem valdir eru fyrir hverja einstaka hryssu í þeim tilgangi að bæta ganghæfileika, fótaburð, byggingu og/ eða geðslag.

Mikil áhersla hefur alltaf verið lögð á gott atlæti hrossanna og velferð þeirra í hvívetna. Mikilvægt er að byggja upp heilsteyptan, sterkan og getumikinn einstakling sem hefur burði til að reynast vel í alla staði.